Arretje NOF en koken kookrecepten

arretje nof

Deze Arretje NOF schaal is gemaakt in 1924 ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Nederlandse OlieFabrieken Calvé-Delft. Men had iets met slaolie, frituurvet, plantenvet en mayonnaise, en – niet ongebruikelijk – werden de nodige recepten uit de kast getoverd, om aan het volk duidelijk te maken, dat het koken eigenlijk niet zonder deze producten mogelijk zou zijn. Ja, een beetje chauvinistisch mag men ook wel zijn, toch? En dus werd een boekje uitgebracht , geschreven door Martine Wittop Koning met illustraties van Leo Visser. Expres laten we de taal zoals die toen gebruikelijk was.

  • Delftsche slaolie, een zuiver plantaardige olie, geperst uit de allerfijnste kwaliteit van de bekende olienootjes
  • Delfrite, het zuivere, op reuzel gelijkende zachte vet, is ook bereid uit de olienootjes
  • Delfia, wordt bereid uit “coprah”, het witte vruchtvlees van cocosnoten, en zal niet zo gemakkelijk meer te verkrijgen zijn?
  • Mayonnaise, is een heerlijke saus door de Oliefabrieken kant en klaar in potjes geleverd

Aldus het boekje..

Genoemde ingrediënten – indien niet verkrijgbaar – door gelijksoortige te vervangen.

Tja, wanneer je zo’n 4 jaar in Delft gewoond hebt, hou je er toch een zwak voor…

goeie reden om er een fotootje bij te plaatsen en bezichtiging van harte aan te bevelen om in het taalgebruik hieronder te blijven.

recept van de FILOSOOF

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

  • restje koud vleesch van ongeveer 250 gr. (½ pond)
  • 1 kg. koude aardappelen
  • 50 gr. (1 blokje) Delfrite of Delfia
  • 2 flinke uien
  • 4 dl. ( 4 gewone theekopjes) melk of met water verdund bruin van jus
  • wat peper en zout

Doe de koude aardappelen in een pan: breng ze met de melk (of het verdunde bruin van jus) aan de kook en laat ze een kwartier zachtjes doorkoken.

Snipper intusschen de uien en fruit ze lichtbruin in ruim de helft van het vet; hak het vleesch fijn.

Leg nu op de aardappelen de gefruite uien en het vleesch, stamp met een houten lepel alles fijn en maak het mengsel naar smaak af met wat peper misschien ook wat zout).

Breng alles over in een vuurvast schoteltje, bestrooi den bovenkant met wat paneermeel en verdeel daarover de rest van het vet in kleine klontjes.

Zet het schoteltje in een vrij warmen oven tot zich een knappend korstje heeft gevormd (ongeveer 15 minuten).


recept van de PLUKVISCH

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

  • 1 flinke schelvisch of kleine kabeljauw ( in gewicht ongeveer 1 ¼ kg.)
  • 1250 gr. ( 2 ½ pond ) koude gekookte aardappelen
  • 250 gr. ( ½ pond ) uien
  • 1 theelepeltje peper
  • 3 eetlepels mosterd
  • 3 kruidnagelen en 1 laurierblad
  • 2 eetlepels azijn
  • 1 dl. ( 1 gewoon theekopje ) Delftsche Slaolie (ook wel 75 gr. of 1 ½ blokje Delfrite of Delfia)

Maak den visch schoon en kook hem gaar in flink gezouten kokend water, onder toevoeging van de kruidnagelen, het laurierblad. den azijn en één van de uien. Neem dan den gekookten visch van de graat.

Laat in een geëmailleerd ijzeren potje de olie (of het vet) flink heet worden, voeg er de koude aardappelen bij en laat die goudbruin bakken, nu en dan de pan schuddende.

Leg er de ontgrate stukken visch op, de overige fijngesnipperde uien, den mosterd, de peper en ongeveer 2 dl. ( 2 gewone theekopjes ) van het kooknat.
Laat het mengsel zachtjes doorstoven, voortdurend met een pannekoekmes er doorheen roerend, totdat tenslotte alles tot een gelijk goudbruin moes is geworden.

Presenteer bij dit gerecht sneetjes geroosterd brood.


KERSTBROOD ( WEIHNACHTSSTOLLE )

ingrediënten:

  • 300 gr. ( 3 ons ) tarwebloem
  • 30 gr. ( voor ongeveer 4 cts. ) gist
  • 1 ei
  • 60 gr. ( ongeveer 4 afgestreken eetlepels) suiker
  • 5 gr. ( ½ afgestreken eetlepel ) zout
  • 50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite
  • 50 gr. ( ½ ons) sucade
  • 25 gr. ( ¼ ons) amandelen
  • 100 gr. ( 1 ons ) rozijnen
  • 50 gr. ( ½ ons) krenten
  • geraspte schil van 1 citroen
  • 1 theelepel geraspte nootmuskaat
  • 1 theelepel cardamon-poeder
  • schraal 1 dl. lauwe melk
  • 50 gr. ( ½ ons ) boter
  • eenige lepels poedersuiker

Leg de bloem in een verwarmde kom, maak in ‘t midden een kuiltje, brokkel daarin de gist, voeg er de lauwe melk bij en meng daarmee de gist aan, telkens een gedeelte van de omringende bloem meenemende, tot de gist een stevig mengsel vormt, het z.g. “zetsel”.

Laat op een lauw plekje (b.v. in een teiltje met warm water) het zetsel dichtgedekt 10 à 15 minuten rijzen en verzorg intusschen het wasschen van krenten en rozijnen, het snipperen van sucade, het pellen en malen van amandelen en het raspen van citroenschil.

Voeg bij het gerezen zetsel het ei, het zout, de suiker, de kruiden en de Delfrite; kneed dit alles tot een stevig, soepel deeg tot het van de handen loslaat ( ongeveer een kwartier ), voeg er als het te slap blijkt wat bloem, en als het te stevig blijkt, wat lauwe melk bij. Vermeng het deeg met het gereedgemaakte vulsel (krenten, rozijnen, enz.) en laat het, afgedekt met een vochtig doekje, 1 à 1 ½ uur rijzen op een lauw plekje.

Vorm op een met bloem bestoven tafel of aanrecht het deeg tot een dikke ronde plak, rek die met behulp van een deegrol uit tot een ovaal, zóó, dat het naar voren gekeerde gedeelte dunner wordt uitgerold dan het achterste deel. Bestrijk het dikkere achterstuk met wat koud water, sla er het dunnere gedeelte overheen, zoodat het brood nu eenigszins de vorm krijgt van een dubbelgeslagen omelette.

Leg het brood op een met geboterd papier bedekt bakblik, laat het nog ½ uur rijzen, bestrijk het met een gedeelte van de boter en bak het in een vrij heeten oven gaar ( ongeveer ½ à ¾ uur).

Laat het brood op een rooster uitdampen, bestrijk het terwijl het nog lauw is, met de rest van de boter en besneeuw het dan met een dikke laag poedersuiker.

Bind er een rood lint om, waartusschen een takje hulst is gestoken.


Delft Stadhuis

NIEUWJAARS TULBAND

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

  • 250 gr. bloem
  • 20 gr. (voor ongeveer 3 cts.) gist
  • 2 eieren
  • 50 gr. ( ½ ons ) suiker
  • 5 gr. ( ½ afgestreken eetlepel ) zout
  • 50 gr. (1 blokje) Delfrite
  • 100 gr. ( 1 ons ) rozijnen
  • 50 gr. ( ½ ons ) sucade
  • 10 gr ( 1 lood) snippers
  • geraspte schil van 1 citroen
  • schraal 1 dl. lauwe melk
  • wat poedersuiker

commentaar : snippers 1 lood is een gewichtseenheid van die tijd, doe er dus geen lood bij…..

en het woord schraal zal vermoedelijk “krap” of bijna betekenen.

Maak een “zetsel” op de wijze, die in het vorige recept beschreven is, laat het 10 à 15 minuten rijzen en kneed het dan met de verdere bestanddeelen door elkaar, precies zooals dit voor het “Kerstbrood” gebeurde. Doe het deeg, vermengd met de krenten, rozijnen enz., in een met boter bestreken en met paneermeel bestrooiden tulbandvorm, laat het daarin op een lauw plekje rijzen, tot het ongeveer het dubbele heeft bereikt van den oorspronkelijken omvang (ongeveer 1 uur) en bak dan den tulband in een vrij warmen oven gaar (ongeveer ¾ uur).

Laat het gebak uitdampen op een rooster en besneeuw het dan dik met poedersuiker.


KAASBEIGNETS

ingrediënten:

  • 60 gr. ( 6 afgestreken eetlepels ) bloem
  • 1 dl. water
  • 25 gr. ( ruim 1 afgestreken eetlepel ) boter
  • 2 eieren
  • 50 gr. ( ½ ons) geraspte kaas (liefst Parmezaansche of Gruyère)
  • wat peper en zout
  • ijzeren potje met Delfrite, Delftsche Slaolie of Delfia

Breng het water met wat zout aan de kook, laat er de boter in smelten en roer er dan vlug de bloem door; blijf het mengsel op het vuur roeren, tot het als een stevige bal van de pan loslaat. Neem de pan van het vuur, werk één voor één de heele eieren door het deeg, meng er dan de kaas door en voeg er naar smaak wat peper ( en misschien nog zout ) bij. Laat met behulp van twee theelepels, kleine balletjes van het deeg in het frituurvet vallen ( maak het vet niet al te heet, omdat de beignets den noodigen tijd moeten hebben om te kunnen zwellen ). Schep de beignets, als ze goudbruin zijn en ongeveer het dubbele van hun oorspronkelijken omvang bereikt hebben, uit het vet; laat ze even op grauw papier uitlekken en stapel ze dan op een schaaltje, dat eerst met een gevouwen vingerdoekje is bedekt.


SAUERBRATEN

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

  • 1 kg. malsch rundvleesch (lende of staartstuk b.v.)
  • 50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite of Delfia
  • 50 gr. ( ½ ons) spek
  • wat peper en zout
  • 4 eetlepels zure room

Voor het marineeren:

  • ½ l. water
  • ½ l. azijn
  • 1 gesnipperde ui
  • 1 laurierblad, 4 kruidnagelen
  • 1 gesnipperd worteltje
  • paar takjes selderij en peterselie
  • 15 gr. ( 1 ½ afgestreken eetlepel ) zout

Begin met het water en den azijn even op te koken met het zout en alle verdere benoodigdheden, die voor het marineeren zijn bestemd; laat het mengsel vervolgens koud worden.

Snij het spek in dunne reepjes en lardeer daarmee het vleesch: wasch het vleesch, overgiet het met het bekoelde azijnmengsel en laat het daarmee minstens 3 dagen in den kelder staan. dagelijks het stuk omkeerende.

Droog ten slotte het vleesch af, wrijf het in met wat peper en zout en braad het in het flink heet gemaakte vet op een fel vuur rondom mooi bruin. Zet het daarna iets minder heet en braad het verder gaar, nu en dan een paar lepels van den gekruiden azijn er bij voegende. om de jus te vormen.

Reken als braadtijd ongeveer een uur; giet na verloop van dien tijd den room over het vleesch, breng het vleesch over op den vleeschschotel en bind de jus iets (zéér weinig) : met aangemengde bloem of maizena.


ZUURKOOL MET SPEK

Benodigheden voor 4 personen

ingrediënten:

  • 100 gr. rookspek of pekelspek (bij voorkeur “doorregen” )
  • 1 kg. zuurkool
  • 1 ½ kg. aardappelen
  • 25 gr. ( ½ blokje) Delfrite of Delfia
  • ongeveer 1 afgestreken eetlepel zout

Laat het in lauw water gewasschen spek, met zooveel water dat het juist onder staat, een half uur zachtjes koken. Voeg er dan de gewasschen zuurkool bij en leg er na weer een half uur de geschilde aardappelen op, het zout en het vet. Laat alles zachtjes verder gaar worden ( nog ruim een half uur ), breng dan het spek over op een vleeschschotel, stamp de verdere bestanddeelen door elkaar en doe die op in een dekschaal.


EIER-PANNEKOEKEN

(12 groote pannekoeken)

ingrediënten:

  • 500 gr. (1 pond) tarwebloem
  • 6 eieren
  • 1 liter melk
  • 1 flinke theelepel zout
  • ongeveer 150 gr. (3 blokjes) Delfrite of 1 ½ dl. Delftsche Slaolie

Breek de eieren in een diepe kom of een beslagpot, voeg daarbij het zout, de geheele hoeveelheid bloem en ongeveer een vierde van de melk; klop (bij voorkeur met een garde, maar anders ook wel met een houten beslaglepel) alles door elkaar tot een glad deeg en verdun dit – steeds kloppende – met de rest van de melk.

Laat in de koekepan wat vet of olie heet worden, giet er een flinke hoeveelheid van het beslag in en laat dit vlug aan den onderkant stollen; licht den koek dan wat op, zoodat het nog vloeibare bovenlaagje onder het reeds gebakken gedeelte op den bodem der pan vloeit; herhaal dit tot de koek niet meer te vochtig is, voeg er dan nog wat vet bij en keer den koek om. Herhaal het omkeeren eenige malen tot de beide zijden mooi bruin zijn en gebruik van tijd tot tijd nog wat vet om te voorkomen, dat de pan te droog wordt.

Presenteer de pannekoeken zoo warm mogelijk, liefst met witte suiker.


DRIE IN DE PAN

ingrediënten:

  • 250 gr. ( ½ pond ) tarwebloem
  • 3 dl. ( 3 gewone theekopjes ) lauwe melk
  • 100 gr. ( 1 ons ) krenten of rozijnen (ook wel van ieder de helft)
  • 15 gr. ( voor ongeveer.2 cts. ) gist
  • 1 afgestreken theelepeltje zout
  • ongeveer 40 gr. ( schraal 1 blokje ) Delfrite of Delfia of 3 eetlepels Delftsche Slaolie

Meng in een beslagpot de gist aan met ruim 2 kopjes lauwe melk, voeg er het zout en de bloem bij en klop dan met een stevigen houten lepel alles samen tot een gelijk deeg; verdun dit langzamerhand met de rest van de lauwe melk, roer er de in lauw water gewasschen krenten en rozijnen door en laat het beslag dichtgedekt op een lauw plekje ongeveer 1 uur rijzen.

Maak in de koekepan een gedeelte van het vet heet (niet bepaald dampend), leg er het beslag in den vorm van ronde of ovale koekjes in (ongeveer 3 in een middelmatig groote koekepan) en bak die op een niet te fel vuur aan weerskanten mooi bruin en door en door gaar.

Presenteer de koekjes met suiker.


GEWELDE BOTER

(BIJ GEGRILLEERD VLEESCH ; WARME GEKOOKTE VISCH; GEKOOKTE AARDAPPELEN;-SLIER ASPERGES).

ingrediënten:

  • 100 gr. ( 1 ons) boter
  • ½ dl. warm water
  • iets zout

Doe het warme water met een snuifje zout in een kom; voeg er de boter bij en beweeg die met de garde ( ook wel met een vork )in het water rond, tot ze zacht genoeg is om zich met het water te laten kloppen en daarmee zoodoende één geheel te vormen.


MAÎTRE d’HÔTEL-BOTER

(BIJ WARME GEBAKKEN VISCH; BIEFSTUK: GEGRILLEERD VLEESCH).

ingrediënten:

  • 100 gr. ( 1 ons) boter
  • ½ dl. warm water
  • iets zout
  • ½ eetlepel zeer fijn gehakte peterselie
  • eenige druppels citroensap

Bereid gewelde boter volgens de beschrijving in het vorige recept. Meng er ten slotte
de peterselie door en eenige druppels citroensap.


VEGETARISCHE JUS

ingrediënten:

  • 50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite of Delfia
  • 50 gr. (½ ons) boter
  • 1 uitje (niet bepaald noodig)
  • 1 afgestreken theelepeltje “marmite” of 1 eetlepel soja
  • 1 theelepeltje zout
  • scheutje melk

Laat de Delfrite of de Delfia met de boter en desverkiezende ook het gesnipperde uitje in een diep ijzeren potje bruin braden; voeg er liefst ook 1 à 2 eetlepels velletjes van gekookte melk bij en laat die mee bruin kleuren. Giet dan bij het mengsel een scheutje melk, roer even tot de jus wat gebonden is, voeg er verder wat water bij om het gevormde bruine bezinksel van den bodem op te lossen, doe er het zout en de “marmite” of de soja bij en laat in het gesloten pannetje de jus op een zeer zacht vuur (b.v. den spaarbrander van het gaskomfoor) nog een kwartier “pruttelen” , tot ze ten slotte mooi bruin en eenigszins gebonden in de sauskom kan worden overgegoten.


Delft Nieuwe Kerk

fraai staaltje van scheiding
tussen Kerk en Staat,
Nieuwe Kerk te Delft

t.o.v.stadhuis op pagina 1

SPRUITJES MET KASTANJES

ingrediënten:

  • 1 kg. spruitjes
  • 500 gr. ( 1 pond ) kastanjes
  • 50 gr. ( 1 blokje ) Delfrite of Delfia of 3 eetlepels Delftsche Slaolie

Geef de gewasschen kastanjes aan den breeden kant een kruisgewijze insnijding, zet ze op met ruim kokend water en wat zout en laat ze gaar worden (ongeveer ¾ uur).

Zet intusschen de schoongemaakte, gewasschen spruitjes op met een bodempje water en een theelepel zout; laat ze op een zacht vuur gaar worden (ongeveer ½ uur), nu en dan schuddende, om aanbranden te voorkomen. Zorg, dat ze ten slotte tegelijkertijd gaar en bijna droog zijn.

Pel de kastanjes, voeg ze bij de gekookte spruitjes, doe er ook het vet bij en laat alles samen nog even stoven, nu en dan de pan schuddende.


NASI GORENG

(Maleisch : beteekent “gebakken rijst”)

ingrediënten:

  • ongeveer 500 gr. (5 gewone theekopjes) overgebleven droge gekookte rijst
    10 sjalotten (of 1 groote ui)
    2 knoflookpitjes
    1 paar lepels jus of bouillon
    2 eieren
    ¼ afgestreken eetlepel sambal oelèk (of naar smaak misschien iets meer of minder)
    100 gr. ( 1 ons ) ham
    40 gr. (schraal 1 blokje) Delfrite of Delfia

Maak in een ijzeren potje ruim de helft van het vet goed heet, voeg er de fijn gesnipperde sjalotten (of uien) en knoflook bij, de sambal oelèk en een theelepeltje zout; fruit alles met elkaar tot een lichtbruin mengsel en laat dan de fijngesneden ham nog even meebakken.

Schud er de koude, korrelig droge rijst in en laat die mee warm worden onder toevoeging van de jus. nu en dan roerende om vastkleven te voorkomen.

Klop de eieren met wat peper en zout, bak er met de rest van het vet één of twee omeletjes van.

Schik het rijstmengsel op een schotel en leg er kruisgewijs de in dunne reepen gesneden omelette overheen.

Arretje NOF

En waar slaat “Arretje op?”

de Arretje Nof boekjes en de dito hoofdpersoon, uitgegeven door Calvé-Delft: geschreven en getekend door Toonder Studio’s.

er waren 8 delen, zacht kaft, geïllustreerd,

deel:

  1. Arretje Nof op de planeet der Horenmannen
  2. Arretje Nof en de schrik der Zwijgzee
  3. Arretje Nof en de ontvoerde Baljuw
  4. Arretje Nof op het Windeiland
  5. Arretje Nof en de Vuurgeest
  6. Arretje Nof en het raadsel van de Stokertjes
  7. Arretje Nof in Wolkenland
  8. Arretje Nof en de ontevreden Dieren

 


top pagina

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *